Wracam z Łodzi gdzie odebrałam Nagrodę przyznaną mojemu mężowi, na Festiwalu sztuki operatorskiej CAMERAIMAGE.  

 EDWARD KŁOSIŃSKI - NAGRODA ZA WKŁAD W ROZWÓJ SZTUKI OPERATORSKIEJ  

Edward Kłosiński ukończył wydział operatorski łódzkiej PWSFTviT, którą ukończył w roku 1967. Swoje pierwsze kroki w kinematografii stawiał jako operator kamery, współpracując m.in. Kurtem Weberem i Zygmuntem Samosiukiem. Jako samodzielny autor zdjęć zadebiutował w 1972 roku filmem Uciec jak najbliżej w reżyserii Janusza Zaorskiego, z którym Kłosiński spotkał się 10 lat później na planie Matki Królów.

W latach 70. i 80. stał się współtwórcą sztandarowych dzieł nurtu kina moralnego niepokoju. Pracował również z czołowymi polskimi reżyserami: m.in. z Andrzejem Wajdą (Ziemia obiecana, Człowiek z marmuru, Bez znieczulenia, Panny z Wilka, Człowiek z żelaza), Feliksem Falkiem (Wodzirej), Krzysztofem Zanussim (Iluminacja, Barwy ochronne - nagroda za zdjęcia na festiwalu w Gdańsku, Spirala - nagroda za zdjęcia na MFF w Panamie), Krzysztofem Kieślowskim (Dekalog 2, Trzy kolory. Biały).

Od początku lat 80. Kłosiński udzielał się również za granicą, zwłaszcza w RFN i Austrii. Zrealizował zdjęcia do filmów Dietera Wedela, Petera Keglevicia, Axla Cortiego, Bernharda Wickiego, znalazł się również wśród autorów zdjęć do Europy Larsa von Triera. Ostatni raz stanął za kamerą w 2007 pracując przy obrazie Jana Schüttego. Jego imponujący dorobek filmowy liczy sobie ponad 70 filmów, za które został uhonorowany wieloma nagrodami, w ostatnich latach m.in. Bawarską Nagrodą Filmową za Gloomy Sunday - Pieśń o miłości i śmierci czy też Golden Award na Worldfest Houston International Film Festival za Chopin. Pragnienie Miłości. W Polsce jego pracę nad obrazami Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową oraz Wszyscy jesteśmy Chrystusami doceniono nominacjami do Orła.

Za wybitne osiągnięcia w sztuce operatorskiej w 2008 roku został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.


Wybrana filmografia:

1972: Uciec jak najbliżej, reż. Janusz Zaorski
1972: Iluminacja, reż. Krzysztof Zanussi
1974: Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda
1976: Barwy ochronne, reż. Krzysztof Zanussi
1976: Człowiek z marmuru, reż. Andrzej Wajda
1978: Spirala, reż. Krzysztof Zanussi
1978: Bez Znieczulenia, reż. Andrzej Wajda
1977: Wodzirej, reż. Feliks Falk
1979: Panny z Wilka, reż. Andrzej Wajda
1981: Człowiek z żelaza, reż. Andrzej Wajda
1982: Matka Królów, reż. Janusz Zaorski
1988: Dekalog 2, reż. Krzysztof Kieślowski
1993: Trzy kolory. Biały, reż. Krzysztof Kieślowski
1999: Gloomy Sunday - Pieśń o miłości i śmierci, reż. Rolf Schübel
2000: Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową, reż. Krzysztof Zanussi
2002: Chopin. Pragnienie miłości, reż. Jerzy Antczak
2006: Wszyscy jesteśmy Chrystusami, reż. Marek Koterski

 

 

JESTEM ELEMENTEM DZIEŁA...  29.11.2005
Spotkanie z Edwardem Kłosińskim było wyjątkową okazją do rozmowy z współtwórcą wielkich sukcesów polskiej szkoły filmowej. Operatorem, bez którego nie byłoby takiego Wajdy, czy Zanussiego, jakich znamy. No i oczywiście twórcą zdjęć do prezentowanego w ramach przeglądu kina polskiego filmu "Persona non grata".

Głównym wątkiem konferencji stała się dyskusja o relacjach operator-reżyser. Kłosiński opisywał je na najlepiej znanym mu przykładzie - jego własnej współpracy z Krzysztofem Zanussim. "Najważniejsze jest dla mnie zachowanie charakteru pisma reżysera. Sam jestem tylko jednym z elementów dzieła" - mówił Kłosiński. Jak mówią znawcy, Kłosiński nie jest wcale operatorem ulegającym reżyserowi. Zawsze - niezależnie czy pracuje z Wajdą czy Machulskim - proponuje własne rozwiązania twórcze stając się, jak to powiedział we wtorek w Łodzi Zanussi: "Realnym współtwórcą filmu." mówił Kłosiński. Jak mówią znawcy Kłosiński nie jest wcale operatorem ulegającym reżyserowi. Zawsze - niezależnie czy pracuje z Wajdą czy Machulskim - proponuje własne rozwiązania twórcze stając się - jak to powiedział we wtorek w Łodzi Zanussi - "Realnym twórcą filmu".

Między innymi dlatego zdarzały się w tym sławnym polskim duecie filmowym poważne sprzeczki. Jak przyznał gość festiwalu, częściowo z powodu jednej z nich ich wzajemne stosunki rozluźniły się na kilka lat. Nieporozumienie dotyczyło pracy kamery podczas kręcenia "Spirali". "Chciałem, aby w drugiej części filmu kamera była bardziej statyczna, a Krzysztof odparł, iż robi tak nudne filmy, że kiedy kamera nie będzie się ruszała, to już nikt nie będzie chciał ich oglądać".

Także dziś bardzo często ścierają się na planie, choć nie utrudnia to już ich współpracy, ponieważ potrafią w odpowiednio twórczy sposób wykorzystać to napięcie. W "Persona non grata" zdecydowali wspólnie o tym, żeby raczej powściągnąć formę w obrazie, który ma opowiadać o straconych złudzeniach, rozpadzie i śmierci. Najtrudniejszym pod względem formalnym filmem Zanussiego był jednak dla jego operatora pierwszy film, który wspólnie zrobili, czyli - "Iluminacja". Kłosiński wspominał jak wielkim wyzwaniem było dla niego, jako młodego filmowca łączenie w jedno ujęć robionych naprzemian kamerami 16mm i 35mm, wstawek dokumentalnych i sekwencji snu, i jak było to fascynujące. Żartował, że teraz długo by się zastanawiał zanim przyjąłby propozycję zrobienia takiego filmu. Za to pewnie chętnie zamieniłby się z operatorami pracującymi przy filmach "Struktura kryształu" i "Życie rodzinne", ponieważ są to jego dwa ulubione obrazy Zanussiego.

Inną kwestią, która została poruszona na konferencji były problemy z finansowaniem polskich produkcji i przyszłością polskiego kina. Edward Kłosiński stwierdził z żalem, że w dzisiejszych warunkach nic nie mogło się zachować z ducha legendarnego studia TOR, a jedyne na co można liczyć w polskim kinie, to "Canal Plus lub jakiś wariat z paroma milionami do stracenia". Tak więc niedługo pewnie będzie można za pieniądze Instytutu Filmowego kręcić jedynie "filmy z dwoma aktorami na plaży" - mówił polski mistrz kamery.